Home

Τα βαφτίσια της JAWA

 
Wanderer K500
 

 

Μιά μικρή ξεχασμένη ιστορία

Το Μουσείο Διτρόχων στο Neckarsulm είναι ένα θέμα από μόνο του. Κυρίως γιατί καλύπτει μία ξεχασμένη περίοδο της δίτροχης ιστορίας, όταν οι κατασκευαστές από την Ιαπωνία δεν έπαιζαν κανένα ρόλο, ενώ στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ υπήρχαν πλήθος διαφορετικών εταιρειών που αναζητούσαν μία ευκαιρία στην νέα αγορά που είχε δημιουργηθεί.

Τσεχία, Γερμανία, Σλοβακία, Αυστρία

Η περιοχή στα σύνορα μεταξύ των 4 χωρών ήταν, πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μία ζώνη ελεύθερου εμπορίου και μετακινήσεων. Άλλωστε, ο Αυστριακός Porsche συνεργάστηκε με τον επίσης Αυστριακό Ledwinka, ο οποίος εργαζόταν για την τσεχοσλοβάκικη Tatra, ενώ η Σουδητία και η Βοημία ήταν περιοχές όπου γερμανόφωνοι και σλαβόφωνοι πληθυσμοί ζούσαν μαζί για αιώνες.
Ένας Τσεχοσλοβάκος κατασκευαστής όπλων, με το όνομα Janecek, αποφάσισε τη δεκαετία του ‘20, όπως πολλοί άλλοι, να επενδύσει στην κατασκευή διτρόχων. Εκείνη την εποχή, παρόλη την υψηλή βιομηχανοποίηση της χώρας, η αγορά καλυπτόταν σε ποσοστό 90% από εισαγωγές. Άλλωστε, στο γειτονικό Chemnitz και στο Zchopau της γερμανικής Σαξονίας υπήρχαν η Wanderer και η DKW που ανήκε σε έναν Δανό με το όνομα Rasmussen. Είχε και εκείνη η εποχή την παγκοσμιοποίηση της.

JAnecek WAnderer

O Janecek βρήκε ως πιο ενδιαφέρουσα τη Wanderer K500. Η Κ500 ήταν μία μεγάλη και στιβαρή, για την εποχή  πάντα, μοτοσικλέτα, με έναν μονοκύλινδρο, τετράχρονο κινητήρα. Η μετάδοση γινόταν με άξονα και η μοτοσικλέτα προοριζόταν για τον γερμανικό στρατό. Όμως, η χώρα δεν είχε  μόνο χάσει τον πόλεμο, αλλά έχοντας αντιμετωπίσει και μία μεγάλη οικονομική κρίση, δεν είχε περιθώρια για ακριβές κατασκευές, όπως η Κ500. Έτσι ο Τσεχοσλοβάκος κατασκευαστής αγόρασε όχι μόνο τα δικαιώματα, αλλά ολόκληρη τη γραμμή παραγωγής του δικύκλου, στήνοντας και πάλι ουσιαστικά το εργοστάσιο της Wanderer στην Τσεχοσλοβακία. Επειδή όμως το όνομα Janecek-Wanderer ήταν πολύ μακρύ για να χωρέσει στο ντεπόζιτο, προτιμήθηκαν τα αρχικά τω δύο ονομάτων: έτσι προέκυψε η JAWA.

 

 

 
Jawa Speedway από το 1975

 

JAWA 500

Η 500 κατασκευάστηκε από το 1929 μέχρι το 1931.Εξωτερικά δίεφερε από την Wanderer έχοντας άλλο σχήμα ντεπόζιτου, διαφορετικά διακοσμητικά και χρώμα. Όμως από μηχανική άποψη ήταν παρόμοια. Ο αερόψυκτος, τετράχρονος κινητήρας, απέδιδε 18 ίππους, το βάρος ήταν 192 κιλά και η τελική ταχύτητα 110 χλμ/ω. Η 500 είχε ένα μεταλλικό, κλειστό πλαίσιο, τρεις ταχύτητες, κίνηση με άξονα και διέθετε μόνο εμπρόσθια ανάρτηση με φύλλα σούστας. Εκείνη την εποχή αρκούσε η σέλα  να έχει ελατήρια. Η μοτοσικλέτα ήταν εξοπλισμένη με φρένα τύμπανα εμπρός και πίσω. Αν και τελικά δεν κατασκευάστηκαν παρά μόνο 1.000 κομμάτια, ήταν η αρχή για έναν μεγάλο κατασκευαστή, ο οποίος το 1949 είχε δημιουργήσει μεγάλη εντύπωση με τις μοντέρνες, δίχρονες twin κατασκευές της.
Η JAWA συνέχισε να πειραματίζεται ανάμεσα σε τετράχρονες και δίχρονες κατασκευές, καταλήγοντας – τελικά – κυρίως στις δεύτερες, οι οποίες ήταν εκείνη την εποχή ιδιαίτερα διαδεδομένες. Το 1949 παρουσίασε, όπως είπαμε, την 350, το βασικό μοντέλο της εταιρείας για τα επόμενα χρόνια, εξοπλισμένο με  δικύλινδρο, δίχρονο κινητήρα. Πρέπει να σημειωθεί ότι η εταιρεία  είχε στην παλέτα της και την 500, η οποία διέθετε έναν μονοκύλινδρο, αερόψυκτο, τετράχρονο κινητήρα. Η JAWA κατά τα χρόνια του υπαρκτού σοσιαλισμού ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής και στην χώρα μας, συμπληρώνοντας τον δίχρονο στρατό των MZ, CZ, Pannonia, IZH που ντουμάνιασαν όλο το Ανατολικό Μπλοκ μέχρι το 1989. Σήμερα, η JAWA συνεχίζει να υπάρχει αλλά στην... Ινδία όπου έχει αποκτήσει, όπως και η παλιά Enfield, ένα cult status. Μια εξαίρεση στη δίχρονη κάπνα ήταν οι αγωνιστικές speedway μοτοσικλέτες της JAWA που ήταν εξοπλισμένες με τετράχρονο, μονοκύλινρο, αερόψυκτο, κινητήρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Jawa έχει στενούς δεσμούς με τα πρωταθλήματα speedway επί πάγου. Για παράδειγμα, ο Σοβιετικός παλαιός θρύλος του αγωνίσματος Σεργκέι Ταραμπάνκο είχε διατελέσει δοκιμαστής της εταιρείας. Ο Ταραμπάνκο κυριάρχησε στα πρωταθλήματα ice speedway από το 1975 έως το 1981, κατακτώντας τα περισσότερα από αυτά.

DKW-Wanderer και Auto Union

Η DKW, εκτός από τα αυτοκίνητα, συνέχισε την παραγωγή μοτοσικλετών και κατά την εποχή του Μεσοπολέμου ήταν ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές. Όμως περιορίστηκε τελικά στα αυτοκίνητα, όπως και η Wanderer, αφού ήδη ανήκε σε τράπεζα. Αμφότερες οι εταιρείες δεν κατόρθωσαν να αντέξουν το βάρος της ύφεσης και του ξέφρενου πληθωρισμού. Μοιραία, υποχρεώθηκαν σε συγχώνευση το 1931 με την Audi και Horch, δημιουργώντας την Auto Union.
Μεταπολεμικά, η DKW συνέχιζε να κατασκευάζει δίτροχα ενώ η Wanderer εξαφανίστηκε ως εταιρεία. Στη δεκαετία του ’60, η  Auto Union πούλησε την γραμμή κατασκευής διτρόχων και συγκεντρώθηκε στα αυτοκίνητα, αφού αντιμετώπισε ξανά οικονομικές δυσχέρειες. Το όνομα DKW συνέχισε να υπάρχει σε δίτροχα με κινητήρα Sachs, αλλά «έσβησε» στις αρχές της δεκαετίας του ‘70. To εργοστάσιο της DKW στο Zchopau έμεινε όμως ενεργό για πολλά χρόνια ακόμα, αφού εκεί κατασκευαζόταν οι ΜΖ.