Home

Wartburg

 
311 Coupé
 

 

Άνοδος και πτώση

Η ιστορία της εταιρείας Wartburg μοιάζει λίγο με την ιστορία της χώρας που το κατασκεύαζε, αλλά και του Ανατολικού Μπλοκ γενικότερα.
Όλα ξεκίνησαν με έναν άνεμο αισιοδοξίας. Το εργοστάσιο της BMW στην Θουριγγία είχε αναπροσαρμoστεί στη λογική της ενοποιημένης-μαζικοποιημένης παραγωγής που πρέσβευε το οικονομικό σύστημα των χωρών που ανήκαν στο Ανατολικό Μπλοκ. Η ανοικοδόμηση προχωρούσε γρήγορα με το πενταετές πρόγραμμα, σε σημείο που η τσεχοσλοβάκικη Tatra κατασκεύασε το Tatraplan για να το τιμήσει. Τείχος δεν υπήρχε ακόμα, ενώ πολλά ειδικευμένα στελέχη είχαν επανδρώσει τα εργοστάσια. Άλλωστε, η αυτοκινητοβιομηχανία της εποχής δεν απαιτούσε τα υψηλά επίπεδα τεχνολογίας, ούτε το σημερινό τεράστιο κόστος εξέλιξης, ενώ παράλληλά και οι εγκαταστάσεις ήταν έτοιμες.

 

 

 
Από μία άλλη γωνία.

 

Wartburg 311-1000

Το 1957 παρουσιάστηκε το πρώτο μοντέλο της νέας εταιρείας, το 311. Ήταν ένα μοντέρνο όχημα, αν και βασιζόταν στο παλιότερο IFA F9, με το οποίο μοιραζόταν το πλαίσιο και τον δίχρονο, τρικύλινδρο κινητήρα των 900 κ.εκ. Όμως, διέθετε ένα μεταλλικό ponton αμάξωμα νέας σχεδίασης, με 4 πόρτες και επαρκή χώρο αποσκευών. Είχε τύμπανα εμπρός και πίσω, 4 ταχύτητες, εμπρόσθια κίνηση, ζύγιζε 900 κιλά, απέδιδε 37 ίππους και ανέπτυσσε ταχύτητα 110 χλμ/ω. Εκείνη την εποχή οι δίχρονοι κινητήρες ήταν ευρύτατα διαδεδομένοι σε όλον τον κόσμο και τους τοποθετούσαν ακόμα και σε φορτηγά αυτοκίνητα. Κατασκευάστηκαν 110.000 κομμάτια του συγκεκριμένου μοντέλου. Δημοφιλέστερη υπήρξε η coupe έκδοση του 311, η οποία είχε ένα δίχρωμο, κομψότερο αμάξωμα και μεγαλύτερη απόδοση από το απλό 311. Έμεινε στην παραγωγή κι αυτό μέχρι το 1962, με τελικό απολογισμό 150.000 κομμάτια. Υπήρξε και μία έκδοση sport, με απόδοση 45 ίππους και πιο σκληρή οροφή. Ακόμη σχεδιάστηκε μία έκδοση κάμπριο, η οποία, όμως, δεν βγήκε ποτέ στην παραγωγή. Το Wartburg Sport κατασκευάστηκε μόνο σε 450 κομμάτια και είναι σήμερα αρκετά ακριβό, φθάνοντας τιμές που ξεπερνούν τα 30.000 €.
To έτος 1962 παρουσιάστηκε στην Εμπορική Έκθεση της Λειψίας, το Wartburg 1000. Aν και βασιζόταν στο 311, είχε μεγαλύτερο και βελτιωμένο κινητήρα ενός λίτρου και απόδοση 45 ίππων. Οι επιδόσεις ήταν επίσης βελτιωμένες, καθώς το νέο μοντέλο ανέπτυσσε ταχύτητα 120 χλμ/ω ενώ είχε πιό πλούσιο πίνακα οργάνων και νέο σύστημα θέρμανσης με εξαερισμό. Έμεινε στην παραγωγή μέχρι το 1965 ενώ κατασκευάστηκαν 109.000 κομμάτια.

 

 

 
353 από το 1980.

 

Wartburg 353

Αν άνοιγες την πόρτα του σπιτιού σου στην Α. Γερμανία κι έβλεπες σταθμευμένο απέξω ένα 353, δεν ήταν καλό σημάδι. Το συγκεκριμένο όχημα ήταν το σήμα κατατεθέν της Stasi και σήμαινε ότι κάποιος σε παρακολουθεί. Αν, μάλιστα, σε πλησίαζε κι ένα γκρίζο φορτηγάκι Barkas χωρίς διακριτικά, τότε το μέλλον σου διαγραφόταν σκοτεινό, αφού το συγκεκριμένο όχημα ήταν η ανεπίσημη κλούβα της μυστικής αστυνομίας. Στη χώρα παραγωγής του, το Wartburg ήταν διαθέσιμο μόνο για τις κρατικές υπηρεσίες, ενώ τα υπόλοιπα προορίζονταν για εξαγωγή.
Το 353 βασιζόταν στο προηγούμενο μοντέλο, έχοντας κληρονομήσει το μοτέρ (με μεγαλύτερη απόδοση που έφτανε τους 50 ίππους), το κιβώτιο, το πλαίσιο και τα φρένα. Ήταν, όμως, εξοπλισμένο με καινούργια ανάρτηση και αμάξωμα το οποίο διέθετε καλή αεροδυναμική. Παρουσιάστηκε το 1965 και τα πρώτα μοντέλα ήταν διαθέσιμα το 1966. Αποτέλεσε την τελευταία επιτυχία της Wartburg, αφού το μοντέλο έμεινε σχεδόν απαράλλαχτο μέχρι το 1991. Εξήχθη και στη χώρα μας, μπορείτε να δείτε ένα στην ταινία «Δόκτωρ Ζιβέγγος». Επίσης, το αυτοκίνητο είχε και αγωνιστική έκδοση που συμμετείχε, μεταξύ άλλων, και στο ράλι Ακρόπολις.

 

 

 
Το εσωτερικό του 353.

 

Το Wartburg Renault που αντέγραψε η VW;

Μία άγνωστη πτυχή της εταιρείας είναι το 355. Επρόκειτο να αντικαταστήσει το 353, είχε συνθετικό αμάξωμα και τετρακύλινδρο μοτέρ της Renault. Το αυτοκίνητο ήταν έτοιμο να βγει στην παραγωγή με έναν τετράχρονο, τετρακύλινδρο, κινητήρα 1,4 λίτρου και απόδοση 65 ίππων. Μέχρι το 1972, είχαν κατασκευαστεί 6, αλλά η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος Σοσιαλιστικής Ενότητας που κυβερνούσε την χώρα, αποφάσισε ότι το αυτοκίνητο δεν αφορούσε την εργατιά, αλλά τους playboys και δεν είχε καμιά θέση σε μία σοσιαλιστική χώρα. Σαν να μην έφτανε αυτό, το Passat που παρουσιάστηκε λίγο μετά, έμοιαζε επικίνδυνα με το 355. Οι θεωρίες συνομωσίας ας αφεθούν στην φαντασία του αναγνώστη...

 

 

 
Από το Verkehrsmuseum München.

 

Στασιμότητα

Το 353 συνέχισε να παράγεται και τη δεκαετία του ΄70 . Η Α. Γερμανία βρισκόταν πιά υπό την εξουσία του Erich Honecker και όλο το Ανατολικό Μπλοκ στη στασιμότητα της εποχής Brezniev. Ήταν πιο εύκολο να κατασκευάζονται δυτικές σχεδιάσεις με άδεια, παρά να εξελίσσονται εγχώριες. Έτσι η Lada θα έπρεπε να περιμένει την Perestroika για να μπορέσει να παρουσιάσει το Samara, ενώ η Skoda και η Dacia-ARO είχαν κάνει σε κάποιες απόπειρες εξέλιξης. Μάλιστα, οι Ρουμάνοι έδωσαν άδεια κατασκευής των μοντέλων τους σε Ισπανία και Πορτογαλία ως Spanaro και Portaro. Δεν ήταν θέμα ανικανότητας, αλλά  πολιτική απόφαση.Tελικά, επιβίωσε μέχρι σήμερα, όποιος φρόντισε να εξελίξει δικά του μοντέλα, δηλαδή  Lada, Dacia και Skoda.
H Wartburg δεν ανήκε σε αυτήν την κατηγορία. Καμία ουσιαστική αλλαγή δεν παρουσιάστηκε και κανένα νέο μοντέλο. Το 353 συνέχισε να κατασκευάζεται ουσιαστικά το ίδιο, με παρωχημένο δίχρονο κινητήρα και ανεπαρκή φρένα. Ήταν διαθέσιμο σε έκδoση sedan, station wagon με την ονομασία Tourist καθώς και σε έκδοση Pick up. Kατασκευάστηκαν σχεδόν 900.000 κομμάτια, αλλά το μέλλον δεν διαγραφόταν ρόδινο. Η Α. Γερμανία εξέλισσε τα πληροφοριακά συστήματα των σοβιετικών διαστημικών προγραμμάτων, αλλά δεν υπήρχε η πολιτική βούληση για παραγωγή καλύτερων αυτοκινήτων, αφού τα θεωρούσαν δείγματα καταναλωτικής, καπιταλιστικής  παρακμής, όπως άλλωστε και η πλαστικές σακούλες, οι οποίες απαγορεύονταν στην Α. Γερμανία.

 

 

 
Ένα παρατημένο 353 στην Αθήνα.

 

Wartburg 1.3 και τέλος

Η οικονομία πήγαινε από το κακό στο χειρότερο, έφτασαν στο σημείο να ζητήσουν ακόμα και δάνειο από τον θανάσιμο εχθρό την Ομοσπονδιακή Γερμανία. Μετά την καταστροφή του Chernobyl όταν σταδιακά γονάτισε οικονομικά και ο κύριος υποστηρικτής του καθεστώτος, η Σοβιετική Ένωση, η Ανατολική Γερμανία ήταν ουσιαστικά παρελθόν. Το 1988, και με το παλιό καθεστώς να οδεύει προς το τέλος του, το Wartburg απέκτησε δισκόφρενα και έναν τετρακύλινδρο , τετράχρονο κινητήρα της VW, με χωρητικότητα 1,3 λίτρων. Ουσιαστικά, όμως, επρόκειτο για το παλιό 353 του 1965 με μικρές μετατροπές για να χωρέσει ο νέος κινητήρας. Κι όμως, υπήρξε ένα έτοιμο, τετράχρονο μηχανικό σύνολο από το 1972, το οποίο – μολαταύτα – δεν πήρε ποτέ πράσινο φως από το καθεστώς. Από το 1972 μέχρι το 1988 είχαν συμβεί πολλά. Αυτόματος ψεκασμός, ABS, μεταβλητοί χρονισμοί βαλβίδων και  αερόσακοι. Μόνο η Skoda είχε με το Favorit κάτι να παρουσιάσει και γι’ αυτό κατόρθωσε εν τέλει να επιβιώσει.
Το εργοστάσιο έκλεισε το 1991 κι έτσι ολοκληρώθηκε η παραγωγή αυτοκινήτων στη Θουριγγία, μετά από 90 χρόνια. Αν ήταν θέμα οικονομικού αδιεξόδου ή πολιτικής βούλησης, δεν μπορεί να αναλυθεί εδώ. Παρόμοια τύχη είχε και η Sachsenring, η οποία διέκοψε κι αυτή την παραγωγή του Trabant την ίδια εποχή. Σήμερα, από τις εταιρείες δικύκλων και αυτοκινήτων της Ανατολικής Γερμανίας (Wartburg, Sachsenring, IFA, MZ, Simson, Barkas, Robur και Garant) δεν έχει επιβιώσει καμία.  

 

 

 
Αποκόμματα από τον γερμανικό Τύπο. Αριστερά, διακρίνεται το 1.3 με την επιγραφή να λέει «αν πεθάνει η αυτοκινητοβιομηχανία του Eisenach, θα πεθάνει η Θουριγγία. Η AWE πρέπει να ζήσει». Δεξιά, ένα ρεπορτάζ του 1976 για τη δράση της Stasi. Με κίτρινο χρώμα διακρίνεται το Wartburg, ένα αυτοκίνητο που συνήθως χρησιμοποιούσαν τα όργανά της.